Ganesha
Wellicht de meest geliefde god in het hindoeïsme is Ganesha, de god met het olifantenhoofd, die door Hindoes, Boeddhisten en Jainisten wordt vereerd. Ganesha is een typische volksgod en in deze hoedanigheid wordt hij beschouwd als de god van wijsheid, de brenger van geluk en de opruimer van obstakels. Bij het begin van elke reis, ieder ritueel en iedere onderneming, wordt Ganesha aangeroepen en vereerd. Hij is de beschermheer van de wetenschappen, geschriften en scholing. Zijn verschijning wordt in de symbolische betekenis door aanhangers gekoppeld aan yoga-principes

.Hij wordt afgebeeld als een dikbuikige god met minimaal vier armen, zittend op een lotustroon of op zijn rijdier, de rat, of dansend. Zijn meest voorkomende attributen zijn het vangkoord, de drijfhaak en een schaal lekkernijen. Een cobra is zijn gordel. Ganesha heeft als rijdier de rat: Het grootste dier gecombineerd met het kleinste. De rat is tevens een dier dat door alle obstakels heen kan knagen en door niets tegengehouden kan worden.
Zijn enorme buik symboliseert het universum. Met zijn vriendelijke, zeer aardse verschijning en zijn tegelijk zeer hoogstaande yogaprincipes is hij de belichaamde paradox: aardse genietingen hoeven geen beletsel te zijn voor diepgaand geestelijk inzicht.

Over Ganesha’s geboorte als kind van Shiva en Parvati en over zijn olifantenhoofd bestaan verschillende verhalen. Een populair verhaal vertelt dat Parvati alleen was, omdat Shiva zich voor langere tijd in meditatie had teruggetrokken. Ze besloot om zichzelf een zoon te maken en vormde hem, voor ze haar dagelijkse bad nam, uit het stof op haar lichaam. Hij kreeg de taak, haar deur te bewaken. Toen Shiva thuis kwam, liet Ganesha ook hem niet door en woedend sloeg Shiva de hardnekkige bewaker van zijn vrouw het hoofd af, niet wetende dat het zijn eigen zoon betrof. Parvati was diep bedroefd en Shiva troostte haar met de belofte, dat hij het afgehakte hoofd zou vervangen met het hoofd van het eerste het beste levende wezen dat hij zou tegenkomen…… Het werd een olifant. Bij het afhakken van dit hoofd brak een slagtand. Hierdoor heeft Ganesha maar één tand.

Er zijn van Ganesha rond negentig verschijningsvormen bekend. Een enkele maal zien we twee armen, maar standaard is het aantal van vier, dat eventueel wordt uitgebreid tot tien. Zo is er ook maar een hoofd, maar er zijn ook vormen bekend met vijf hoofden. Een speciale verschijningsvorm is die van de dansende Ganesha, Nritya-Ganapathi. De dans hierbij heeft een even diepe betekenis als de kosmische dans van Shiva. In de schommelende beweging van zijn linker- op zijn rechtervoet laat Ganesha de wereld verschijnen en verdwijnen